English
۱۳۹۷ سه شنبه ۲۰ آذر
  • آیا می دانید چشم ها بعد از مغز، پیچیده ترین عضو بدن شما هستند ؟
  • زندگی زیباست، آنرا زیباتر ببینیم ...
  • با مراجعه به موقع به چشم پزشکی از بیماری های چشمی احتمالی جلوگیری کنید

بیماری پلک زدن غیر ارادی چشم و درمان آن


 

بلفارواسپاسم (به انگلیسی: Blepharospasm) به معنای پلک زدن غیر ارادی یا بسته شدن غیر ارادی پلک‌ها است. بلفارواسپاسم یک عارضه پیش رونده عصبی است که بیشتر در زنان میانسال و سالمند اتفاق می‌افتد. شایعترین شکل بلفارواسپاسم «بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم» است که به صورت بسته شدن مکرر غیر ارادی پلک‌ها تظاهر می‌کند.

بلفارواسپاسم نوعی دیستونی موضعی ناشایع است. دیستونی به معنای انقباض غیر ارادی مکرر و طولانی در یک عضله یا گروهی از عضلات می‌باشد.

 

شروع بلفارواسپاسم
برخی بیماران بلفارواسپاسمی ممکن است سابقه احساس خشکی چشم یا حساسیت به نور داشته باشند. گاه تحریک چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنک، سرو صدا، حرکات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می‌شود. با پیشرفت بیماری شدت و فراوانی حملات بیشتر می‌شود به طوری که گاهی بسته شدن پلک‌ها تا چند ساعت طول می‌کشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می‌شود. بیماری گاهی آنقدر شدید است که موجب ناتوانی فرد از حضور در اجتماع می‌شود و عملاً فرد را منزوی و افسرده می‌کند.

معمولاً فشارهای روحی و استرس (مثلاً حضور در محیط‌های نا آشنا) باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. در حالت خواب بلفارواسپاسم متوقف می‌شود. به علاوه تمرکز بر یک فعالیت خاص، معمولاً باعث کمتر شدن حملات می‌گردد. گاه بیماری برای چند روز کاملاً بهبود می‌یابد.
 

علت بلفارواسپاسم
به نظر می‌رسد که بلفارواسپاسم اولیه (شایعترین فرم بیماری) ناشی از اشکال در عملکرد «عقده‌های قاعده‌ای مغز» باشد. عقده‌های قاعده‌ای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند. گاهی بلفارواسپاسم یا انواع دیگر دیستونی در افراد یک خانواده با زمینه‌های ژنتیکی بروز می‌کند. سایر علل بلفارواسپاسم برخی از داروها مانند داروهای پارکینسون، درمان جایگزینی هورمون با استروژن در زنان یائسه، قطع مصرف بنزودیازپینها، خشکی چشم و استرس می‌باشد.

تشخیص
بلفارواسپاسم با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می‌شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عکس برداری خاصی وجود ندارد. انجام اقدامات پاراکلینیک تنها وقتی ضروری است که بخواهیم احتمال مشکلات همراه (مثلاً وجود تومور) را رد کنیم.
 

درمان
درمان‌های دارویی: داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش، داروهای ضد افسردگی و کلریدمنیزیوم داروهایی هستند که معمولاً برای کنترل بلفارواسپاسم به کار می‌روند. پاسخ افراد به داروها متفاوت است. به هر حال درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست. در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می‌شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخی به درمان دارویی نمی‌دهند.

تزریق بوتوکس (سم بوتولین): در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتاکس است. بوتاکس نام تجاری پروتئینی است که از باکتری کلوستریدیوم بوتولینوم (عامل بوتولیسم) استخراج می‌شود.وقتی بوتوکس به صورت موضعی به داخل عضلاتی تزریق می‌شود که مسوول بسته شدن پلک هستند، جذب پایانه‌های عصبی می‌شود که به عضلات فرمان می‌دهند. بوتوکس مانع آزاد شدن استیل کولین می‌شود که مسئول انقباض عضلات است. در نتیجه نوعی فلج موقتی علائم بلفارواسپاسم برطرف می‌شوند. معمولاً اثر تزریق پس از یکی دو هفته ظاهر می‌شود و ۳ تا ۶ ماه باقی می‌ماند. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوکس مجدداً تکرار شود. البته در معدودی از بیماران پس از یکی دو بار تزریق علائم برطرف می‌شود. تزریق بوتوکس روش بسیار مؤثری است و در بیش از ۹۰ تا ۹۵٪ موارد باعث بهبود قابل توجه فرد می‌شود. البته تزریق بوتوکس می‌تواند عوارضی مانند پتوز (افتادگی پلک)، تاری دید یا دوبینی ایجاد کند اما این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت ۶ ماه برطرف می‌گردند.


جراحی
جراحی معمولاً برای مواردی بکار می‌رود که یا تزریق بوتوکس موثر نبوده‌است و یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ندارد. شایعترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار می‌رود برداشتن عضله یا میکتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می‌شوند. این روش در ۷۰ تا ۸۰٪ موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می‌شود. اما عوارض عمل جراحی بیشتر از تزریق بوتاکس و دائمی است.
 

درمان‌های حمایتی
استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. حملات شدید بلفارواسپاسم می‌تواند تا چندین ساعت فرد را عملاً نابینا کند لذا ایمن سازی محیط زندگی فرد اهمیت دارد.
بلفارواسپاسم می‌تواند موجب اضطراب، افسردگی و انزوای فرد شود. استفاده از عینک‌های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می‌کند. اول آنکه عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می‌کند. ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می‌شود که سایرین متوجه پلک زدن غیر عادی فرد شوند.
استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی و مرطوب کننده‌های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات بلفارواسپاسم کمک کند.

 

 

منابع
«سایت بیمارستان چشم پزشکی نور».
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Blepharospasm»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد

خدمات کلینیک

1.خدمات تشخیصی و درمانی توسط دکتر حیدری فوق تخصص و جراح بیماریهای شبکیه
2.جراحیهای شبکیه(دکولمان-رتینوپاتی دیابت....)
3.جراحی آب مروارید
4.انجام فلورسین آنژیو گرافی و اسکن چشم(A&B)
5.انجام لیزرهای شبکیه(PRP-MPC-BL)
6.لیزر یاگ(PI-Capsulotomy)
7.تزریق آواستین
8.اصلاح عیوب انکساری
کلیه حقوق برای کلینیک تخصصی چشم پزشکی دکتر حیدری محفوظ می باشد، هرگونه کپی برداری از مطالب با ذکر منبع آزاد است.